Ryzyko zawodowe a wypadki przy pracy – ocena ryzyka zawodowego

kalkulator leżący na kartkach z danymi

Ryzyko zawodowe stanowi nieodłączny element każdej profesji, prowadząc zarówno do niegroźnych, jak i do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Wypadki przy pracy są znaczącym problemem wielu zakładów, w których proces produkcji wiąże się z ryzykiem. Mogą je stwarzać maszyny w ruchu, otwarte piece, ostre narzędzia, środki chemiczne, a także substancje łatwopalne i wybuchowe. Ograniczenie ryzyka zawodowego oraz liczby wypadków przy pracy wymaga dokonania wcześniejszej oceny oraz zastosowania środków zapobiegawczych. Mogą nimi być środki ochrony osobistej lub reorganizacja stanowiska pracy. Ocena ryzyka zawodowego jest obowiązkiem każdego pracodawcy.

Artykuł 226 ustawy Kodeks pracy (informowanie o ryzyku zawodowym) brzmi następująco:

Pracodawca:

  • ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
  • informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Realizacja powyższych zapisów jest jednym z najczęściej kontrolowanych tematów (obok szkoleń BHP) przez inspektorów PIP i PIS sprawdzających warunki pracy w zakładach.

Niewykonanie tych zapisów podwyższa prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków przy pracy i stanowi oczywistą winę pracodawcy. Może to skutkować wystąpieniem roszczeń ze strony poszkodowanych pracowników lub członków ich rodzin do sądów pracy i sądów cywilnych. Naraża też pracodawców na kary nakładane przez organy zewnętrzne, które kontrolują warunki pracy. Gdy wypadki przy pracy mają charakter ciężki lub śmiertelny, brak oceny ryzyka zawodowego może skutkować – oprócz odpowiedzialności karnej – koniecznością wypłacenia wysokich odszkodowań i świadczeń rentowych dla poszkodowanych lub/i członków ich rodzin. W Polsce w ostatnich latach rozpoczęło działalność wiele kancelarii prawnych specjalizujących się w kierowaniu powyższych roszczeń do sądów – są skuteczne, skoro dalej prowadzą działalność.